Wat wordt bedoeld met de edelheid van metalen?

De edelheid van metalen is niets anders dan een maat voor de reactiviteit van metalen met oxidatoren. Edele metalen reageren bijna niet, onedele metalen reageren wel.

Edele metalen

Voorbeelden zijn platina (Pt), goud (Au) en zilver (Ag).
Dit zijn de zwakste reductoren (zie Binas-tabel 48 of ScienceData-tabel 9.1f) en reageren dus niet of nauwelijks.

Halfedele metalen

Voorbeelden zijn koper (Cu) en kwik (Hg).
Deze metalen reageren niet met verdunde zuren of water maar wel met zuurstof.

Voorbeeld

2 Cu (s)+O2 (g)reactiepijl2 CuO (s)

Onedele metalen

Voorbeelden zijn ijzer (Fe), zink (Zn), tin (Sn), lood (Pb), nikkel (Ni), chroom (Cr) en aluminium (Al).
Deze metalen zijn sterkere reductoren dan waterstofgas. Daardoor kunnen ze, behalve met zuurstofgas, ook met verdunde zuren reageren.

Voorbeeld

Zn (s)+2 H+ (aq)reactiepijlZn2++H2 (g)

Zeer onedele metalen

Voorbeelden zijn natrium (Na), lithium (Li), kalium (K), barium (Ba) en calcium (Ca).
Deze metalen zijn zulke sterke reductoren dat ze zelfs met de zeer zwakke oxidator water kunnen reageren.

Voorbeeld

2 Na (s)+2 H2O (l)reactiepijl2 Na++2 OH (aq)+H2 (g)

De reactie van een aantal zeer onedele metalen met water.
Lithium (links) reageert mild met water. Het ontstaan van waterstof is waar te nemen door het bubbelen van de oplossing.
De reactie van natrium (midden) verloopt veel sneller en is zo exotherm dat het waterstof dat ontstaat direct vlam vat.
Kalium (rechts) reageert bijna explosief met water.
ONTHOUD
Edele metalen reageren niet of nauwelijks.
Halfedele metalen reageren met zuurstof.
Onedele metalen reageren met zuurstof en zwakke zuren.
Zeer onedele metalen reageren met zuurstof, zwakke zuren en water.